Anoreksja

Anoreksja (Anorexia nervosa), zwana również jadłowstrętem psychicznym jest chorobą najczęściej dotykającą osoby w wieku dojrzewania (15-18 lat). Jednak spotyka się również przypadki występujące w wieku wcześniejszym (11-15 lat), jak i u osób dorosłych. W 90 - 95% dotyczy dziewcząt, ale chorują na nią też chłopcy. Ma na to wpływ wiele czynników, ale podstawowe wyjaśnienia stanowią:

  • aspekt fizjologiczny - proces dojrzewania związany jest u kobiet ze znacznym przyrostem tkanki tłuszczowej oraz widocznym powiększeniem się okolic piersi, bioder i pośladków. Taka zmiana wyglądu, zarówno przez samą kobietę jak i jej otoczenie, bywa określana jako przytycie i oceniana negatywnie.
  • aspekt samooceny - kryteria oceny kobiet są niejednoznaczne, a wymagania stawiane przez kulturę - często sprzeczne. Może to powodować poczucie niepewności i mniejszej wartości bez wyraźnego powodu oraz skonkretyzowanie tych doznań w obszarze wyglądu i wagi.
  • aspekt feministyczny - kult szczupłej sylwetki nakłada na kobiety obowiązek nieustannej pracy nad własnym ciałem, które staje się swojego rodzaju towarem. Od jego jakości zależeć ma przychylność otoczenia oraz potwierdzenie obecności takich cech jak samokontrola, ambicja czy skuteczność w dążeniu do celu.
Sam termin „anoreksja” powstał przez połączenie greckich słów an (pozbawienie, brak) oraz orexis (apetyt) i jest ogólnym określeniem na brak łaknienia lub awersje do pokarmu. Jako najczęstszą przyczynę anoreksji podaje się chęć odchudzenia i upodobnienie się do modelek i aktorek lansowanych przez mass media. Jednak to tylko uproszczenie problemu, prawdziwe przyczyny leżą o wiele głębiej. Bardzo często na anoreksje zapadają osoby z niska samooceną, rozpaczliwie potrzebujące akceptacji innych, opętane myślą, że dzięki utracie kilogramów ich życie się poprawi, wszystkie problemy znikną. Wielu psychologów uznaje jako jedną z przyczyn stosunki panujące w rodzinie i brak komunikacji. Anorektyk czuje się przytłoczony, sądzi, że nie ma wpływu na własne życie. Ograniczanie pożywienia daje mu poczucie kontroli, którego tak bardzo potrzebuje. Czynniki powodujące anoreksję można podzielić na: Czynniki kulturowe
  • ideał szczupłej sylwetki
  • społeczne oczekiwanie atrakcyjności formułowane wobec kobiet
Czynniki rodzinne
  • przecenianie społecznych oczekiwań
  • występowanie zaburzeń jedzenia w rodzinie
  • występowanie chorób afektywnych lub alkoholizmu
  • relacje rodzinne, które utrudniają osiąganie autonomii w okresie dorastania
Czynniki indywidualne
  • zaburzony obraz siebie
  • trudności w autonomicznym funkcjonowaniu
  • silna potrzeba osiągnięć
  • otyłość
  • doświadczenie nadużycia seksualnego
  • chroniczna choroba somatyczna
Wbrew stereotypom anorektyczka wcale nie musi być bardzo chuda. Zaburzenia łaknienia rozpoczynają się znacznie wcześniej - w momencie, gdy zdrowa masa ciała zaczyna się wydawać synonimem „grubości”, a także w momencie wejścia w tzw. spiralę głodu, czyli w proces stałego zmniejszania ilości przyjmowanych pokarmów. Lista zmian fizycznych i psychicznych u osób cierpiących na anoreksję
  • drażliwość
  • dezorientacja, zakłopotanie
  • nastroje depresyjne (poczucie beznadziejności, niska samoocena)
  • bezsenność
  • wyniszczenie
  • sucha, łuszcząca się skóra
  • zwolnienie czynności serca i tętna
  • niskie ciśnienie krwi
  • wzdęcia
  • zaparcia
  • obrzęki dłoni i stóp
  • meszek na twarzy i ciele
  • nieznaczna utrata włosów
  • zimne dłonie
  • nadmierne pocenie się stóp
  • niedokrwistość (anemia)
  • zachowania obsesyjno - kompulsywne, zwłaszcza w odniesieniu do jedzenia
  • krótki oddech
  • brak okresu lub bardzo wydłużone okresy między menstruacjami (kobiety)